Voorontwerp Vlaamse Energietaxshift goedgekeurd
Op 10 juli keurde de Vlaamse Regering het voorontwerp van wijzigingsdecreet voor de Vlaamse Energietaxshift een eerste keer principieel goed. Vanaf 2028 worden verschillende Vlaamse energiebeleidskosten niet langer via de elektriciteitsfactuur, maar via fossiele brandstoffen gefinancierd. De maatregel moet, samen met de federale accijnshervorming en de invoering van ETS 2, de prijsverhouding tussen elektriciteit en aardgas verbeteren en zo investeringen in elektrificatie stimuleren.
Concreet verschuift de Vlaamse Regering ongeveer 317 miljoen euro aan beleidskosten van elektriciteit naar fossiele brandstoffen. Daarnaast worden ook ETS2-middelen ingezet om de verschuiving budgetneutraal te maken voor gezinnen met een gemiddeld verbruik.
Drie belangrijke verschuivingen
De energietaxshift bestaat uit drie grote maatregelen.
1. WKC-quotumplicht verschuift naar leveranciers van verwarmingsbrandstoffen
De grootste wijziging betreft de financiering van de warmtekrachtcertificaten (WKC). Vandaag rust de verplichting om WKC's in te dienen op elektriciteitsleveranciers. Vanaf de inleverronde die start op 1 november 2028 verschuift deze verplichting naar leveranciers van verwarmingsbrandstoffen. Niet alleen de verantwoordelijke partij verandert, ook de berekeningswijze wijzigt fundamenteel.
Het aantal in te dienen certificaten wordt voortaan berekend op basis van de CO₂-uitstoot van de geleverde verwarmingsbrandstoffen:
Cw = W × ECO2
waarbij:
• Cw = aantal in te dienen WKC's;
• W = het jaarlijks vastgelegde quotumpercentage;
• ECO2 = de totale CO₂-uitstoot van de in Vlaanderen geleverde verwarmingsbrandstoffen.
De CO₂-uitstoot wordt berekend aan de hand van de geleverde hoeveelheden en de emissiefactoren uit de Europese MRR. Voor aardgas bedraagt deze momenteel 0,202 ton CO₂/MWh.
Voor energie-intensieve aardgasverbruikers wordt bovendien een vermindering voorzien om hun internationale concurrentiepositie te vrijwaren. Tegelijk verschuift de minimale steunverplichting voor WKC van elektriciteitsnetbeheerder naar de aardgasnetbeheerder.
- Openbare dienstverplichtingen verschuiven gedeeltelijk naar aardgas
Ook de financiering van bepaalde openbare dienstverplichtingen (REG-ODV) verandert. Een deel van de kosten wordt voortaan gedragen via de aardgasdistributienetbeheerders, terwijl een ander deel via het Energiefonds wordt gefinancierd, met de middelen van verschuiving 3.
- Energiefonds verschuift gedeeltelijk naar niet-residentiële aardgasaansluitingen >16 m³/u
Tot slot verschuift een deel van de bijdrage aan het Energiefonds van elektriciteitsafnamepunten naar grotere niet-residentiële aardgasaansluitingen (>16 m³/u). Waarbij de hoogte toeneemt afhankelijk van het kaliber van de aansluiting op het middendruknet en een vaste vergoeding geldt voor het hogedruknet.
Hoe wordt biomethaan behandeld?
De nieuwe WKC-regeling verwijst voor de betrokken verwarmingsbrandstoffen naar de indeling uit de accijnswetgeving. Op basis van de huidige teksten lijkt biomethaan daardoor niet expliciet uitgesloten van de nieuwe systematiek. De onmiddellijke financiële impact hiervan lijkt beperkt, aangezien de betrokken beleidskosten slechts een onderdeel vormen van de totale energiefactuur en de Vlaamse Regering de impact van de taxshift voor een gemiddeld gezin wil neutraliseren via onder meer de inkomsten uit ETS 2.
Niettemin is dit een belangrijk aandachtspunt. De energietaxshift wordt immers expliciet gemotiveerd als een verschuiving van lasten naar fossiele energiebronnen. Indien biomethaan binnen de nieuwe systematiek dezelfde behandeling krijgt als aardgas, wordt een mogelijk voordeel voor hernieuwbare gassen niet gerealiseerd. Daarnaast is het belangrijk dat bij eventuele toekomstige aanpassingen van energieheffingen of verplichtingen die voortbouwen op de aardgasreglementering, biomethaan correct wordt behandeld als hernieuwbare energiebron.
Het ontwerpdecreet laat de Vlaamse Regering wel toe om emissiefactoren aan te vullen of aan te passen op basis van wetenschappelijke inzichten. De verdere uitwerking van deze bepalingen zal daarom mee bepalend zijn voor de uiteindelijke behandeling van biomethaan binnen het nieuwe systeem.
Volgens de Vlaamse Regering dalen hierdoor de Vlaamse beleidskosten op de elektriciteitsfactuur van ongeveer 11% vandaag naar ongeveer 6% in 2028 en 3% tegen 2030. De beleidskosten op aardgas nemen daarentegen toe. Samen met de federale taxshift en ETS 2 moet dit de verhouding tussen elektriciteits- en aardgasprijzen verder verbeteren.
Het voorontwerp wordt nu voor advies voorgelegd aan de SERV, MINA-raad, Vlaamse Nutsregulator en Raad van State. Biogas-E volgt de verdere uitwerking van de energietaxshift en de nieuwe WKC-systematiek op en informeert de sector zodra hierover meer duidelijkheid ontstaat.
Foto: ©Pixabay