Flexibele Energieproductie
De groeiende productie van zon- en windenergie in Vlaanderen en Europa vereist steeds meer flexibiliteit op de elektriciteitsmarkt. Omdat de productie van zon- en windenergie sterk afhankelijk is van het weer, ontstaat er soms een overschot of tekort aan elektriciteit. Flexibele productie-installaties, zoals biogasinstallaties, spelen een belangrijke rol in het stabiliseren van het elektriciteitsnet door in te spelen op deze fluctuaties.
Op de groothandelsmarkt spelen biogasinstallaties in op de spotprijzen van elektriciteit, waarbij ze hun productie- of afnameprofiel aanpassen op basis van de vraag en de tijd van de dag. Dit kan betekenen dat er op momenten dat de prijzen hoog zijn er meer geproduceerd wordt, of minder wanneer de prijzen laag zijn. Dit type flexibiliteit werkt op een dagbasis, maar kan net zo effectief bijdragen aan het stabiliseren van het netwerk.
Op de onbalansmarkt kunnen installaties op korte termijn flexibel reageren op fluctuaties in de elektriciteitsvraag en -aanbod, bijvoorbeeld door deel te nemen aan flexibiliteitsdiensten van Elia. Dit omvat de mogelijkheid om productie te verhogen of te verminderen binnen enkele minuten tot seconden.
Flexibiliteit via Elia
Elia, de transmissienetbeheerder in België, biedt verschillende flexibiliteitsproducten aan om het evenwicht van het elektriciteitsnet te waarborgen. Biogasinstallaties kunnen bijdragen aan de volgende flexibiliteitsdiensten:
-
R1 of FCR: Primaire reserve voor de instandhouding van de frequentie
De deelnemers reageren automatisch op frequentieafwijkingen binnen een termijn van 0 tot 30 seconden. -
R2 of aFRR: Secundaire reserve voor automatisch herstel van de frequentie
De reserve wordt geactiveerd o.b.v. een automatisch signaal. De deelnemers moeten reageren binnen een termijn van 30 seconden tot 15 minuten om de primaire reserve te ontlasten en de frequentie van het net te herstellen. -
R3 of mFRR: Tertiaire reserve voor handmatig herstel van de frequentie
Ernstig onevenwicht of congestiesproblemen oplossen. Deze wordt geactiveerd via een handmatig signaal van Elia en moet volledig beschikbaar zijn binnen 15 minuten.
Biogasinstallaties kunnen snel reageren door hun WKK’s (Warmtekrachtkoppeling) af te regelen of te verhogen, afhankelijk van de vraag naar elektriciteit. Dit maakt biogas tot een van de weinige hernieuwbare energiebronnen die vraaggestuurd kan produceren.
Flexibiliteit op het Distributienet
Naast de flexibiliteitsdiensten van Elia werkt Fluvius, de distributienetbeheerder, aan flexibiliteitsoplossingen op lokaal niveau. Fluvius heeft markttesten opgezet waarbij bio-energie-installaties, zoals biogasinstallaties, kunnen bijdragen aan het beheer van lokale pieken in de netbelasting. Dit biedt extra mogelijkheden voor biogasinstallaties om flexibiliteit aan te bieden.
Fluvius heeft drie producten ontwikkeld voor flexibiliteit:
MaxUsage™: voor specifieke tijdstippen het vermogen dat wordt afgenomen/geïnjecteerd beperken tot of onder een bepaald vermogensniveau.
ShortFlex™: verhoging of verlaging van afname of injectie met een bepaald volume ten opzichte van een baseline, op een specifiek tijdstip.
LongFlex™: bepaalde capaciteit beschikbaar te houden tijdens specifieke tijdsvensters.
Aggregatoren: Verbinding tussen biogasinstallaties en de flexibiliteitsmarkt
Biogasinstallaties kunnen hun flexibiliteit aanbieden via aggregatoren, die verschillende installaties verzamelen in een virtuele centrale. Deze aggregatoren coördineren de flexibiliteitscapaciteit van meerdere installaties en bieden deze aan op de markt voor regelvermogen, zoals die van Elia. Dankzij de coördinatie kunnen aggregatoren een optimaal portfolio samenstellen.
Biogasinstallaties kunnen niet alleen bijdragen aan de stabiliteit van het net, maar ook verder evolueren door technologieën te integreren die seizoensgebonden schommelingen beter kunnen opvangen, zoals de opwaardering van biogas naar biomethaan. Daarnaast kan het behoud van oudere biogas-WKK’s, die normaal gesproken uit dienst zouden worden genomen, helpen om extra flexibiliteit te bieden wanneer dat nodig is.
Biogasinstallaties bieden dus een waardevolle flexibiliteit voor netbeheerders, wat de stabiliteit van het elektriciteitsnet ten goede komt en tegelijkertijd de integratie van hernieuwbare energiebronnen vergemakkelijkt. Deze flexibiliteit draagt bij aan een duurzamer energielandschap, waarin biogasinstallaties een sleutelrol spelen.